حمله اوکراین به پالایشگاه روسیه هم‌زمان با بازگشت استارلینک

یک مقام اوکراینی  گفت خدمات استارلینک و استار‌شیلد پس از بیش از یک روز محدودیت، دوباره به ظرفیت کامل بازگشته‌اند. این دو سامانه ماهواره‌ای در ارتباطات و عملیات نظامی اوکراین نقش دارند، اما کاربردهای متفاوتی برای نیروهای این کشور دارند.

استارلینک، متعلق به شرکت اسپیس‌ایکس، برای ارتباطات نظامی، پشتیبانی از نیروهای زمینی، هماهنگی لجستیکی و به‌کارگیری پهپادهای دفاعی استفاده می‌شود. استار‌شیلد نیز سامانه‌ای تحت کنترل دولت آمریکاست که در عملیات نظامی تهاجمی کاربرد دارد.

محدودیت‌های اعمال‌شده بر این سامانه‌ها توانایی اوکراین برای جمع‌آوری اطلاعات، استفاده از پهپادهای رهگیر و انجام حملات دوربرد را تحت تأثیر قرار داد. مقام‌های اوکراینی در ابتدا درباره علت این محدودیت‌ها و مسئول تصمیم‌گیری ابراز بی‌اطلاعی کردند.

به گفته این مقام، ادامه حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی اوکراین دلیل ازسرگیری حملات به تأسیسات نفتی روسیه بوده است. این اظهارات در حالی مطرح شد که ترامپ پیش‌تر از توافق دو طرف بر سر آتش‌بس در حوزه انرژی خبر داده بود؛ موضوعی که به گفته منابع گزارش، برای ولودیمیر زلنسکی غافلگیرکننده بود.

مقام‌های اوکراینی اعلام کردند اسپیس‌ایکس شامگاه سه‌شنبه محدودیت‌هایی را بر خدمات استارلینک اعمال کرد. بر اساس گزارش آن‌ها، در برخی موارد اتصال پهپادها هنگام عبور از سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت قطع می‌شد و در موارد دیگر، محدودیت در سرعت‌های بالاتر از ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت اعمال شده بود.

وزارت دفاع اوکراین اعلام کرد محدودیت سرعت به ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت رسیده است؛ وضعیتی بهتر از ساعات ابتدایی اختلال، اما همچنان ناکافی برای رهگیری برخی پهپادهای روسی.

ک مقام اوکراینی گفت سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت برای رهگیری بعضی از پهپادهای جت روسیه کافی نیست. وزارت دفاع این کشور نیز اعلام کرد تماس با شرکا و شرکت اسپیس‌ایکس برای تضمین پایداری خدمات و جلوگیری از محدودیت‌های ناگهانی ادامه دارد.

اختلال در خدمات ماهواره‌ای چند روز پس از تشدید اختلاف میان دولت‌های آمریکا و اوکراین رخ داد. دولت ترامپ هفته گذشته محدودیت‌های مربوط به فروش نفت روسیه را کاهش داد؛ تصمیمی که با واکنش منفی زلنسکی روبه‌رو شد.

رئیس‌جمهور اوکراین این اقدام را «تصمیمی ضعیف» و «هدیه‌ای به پوتین» توصیف کرد. ترامپ نیز در واکنش خواستار برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری جدید در اوکراین شد.

مقام‌های اوکراینی احتمال دادند محدودیت‌های استارلینک اقدامی عمدی برای اعمال فشار بر کی‌یف و وادار کردن این کشور به پذیرش درخواست ترامپ درباره توقف حمله به پالایشگاه‌های روسیه بوده باشد. با این حال، یک مقام ارشد آمریکایی اعلام کرد دولت ترامپ در محدودیت‌های ادعاشده استارلینک نقشی نداشته است.

مقام‌های آمریکایی همچنین احتمال بروز نقص فنی در سامانه را مطرح کردند، اما مقام‌های اوکراینی همچنان درباره علت اختلال و نقش احتمالی طرف‌های مختلف پرسش‌هایی دارند.

ایلان ماسک در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، به‌طور مستقیم درباره محدودیت‌های استارلینک توضیح نداد، اما درباره تفاوت مالکیت و کنترل دو سامانه موضع‌گیری کرد.

او نوشت استار‌شیلد متعلق به دولت آمریکاست و کنترل آن نیز در اختیار دولت قرار دارد؛ بنابراین هرگونه محدودیت سرعت یا استفاده از این سامانه از سوی ارتش آمریکا و در نهایت رئیس‌جمهور تعیین می‌شود.

ماسک درباره استارلینک گفت این سامانه یک سرویس تجاری متعلق به اسپیس‌ایکس است و استفاده از آن به فعالیت‌های غیرنظامی یا دفاعی محدود می‌شود. او افزود استفاده از استارلینک برای عملیات تهاجمی نظامی با ماهیت یک شرکت تجاری سازگار نیست.

در همین حال، رادوسواف سیکورسکی، وزیر خارجه لهستان، در پیامی خطاب به ماسک از احتمال سیاسی شدن خدمات این شرکت انتقاد کرد و گفت مشتریان اروپایی تحولات مربوط به این خدمات را زیر نظر دارند.

 مشاوران ارشد زلنسکی روز چهارشنبه با همتایان خود در کاخ سفید تماس گرفتند تا درباره تصمیم احتمالی برای قطع یا محدود کردن خدمات ماهواره‌ای و راه‌های رفع مشکل پرس‌وجو کنند.

مقام‌های اوکراینی همچنین تماس‌هایی با سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، و پنتاگون برقرار کردند. به گفته منابع، مقام‌های کاخ سفید اعلام کردند که کنترل مستقیمی بر شرکت اسپیس‌ایکس ندارند.

خدمات استارلینک و استار‌شیلد اوکراین پس از بیش از یک روز محدودیت به ظرفیت کامل بازگشت، اما علت دقیق اختلال همچنان روشن نیست. هم‌زمان، حمله اوکراین به یک پالایشگاه روسیه و اختلاف بر سر کاهش تحریم‌های نفتی روسیه، تنش میان کی‌یف و واشنگتن را افزایش داده است. / منبع : آکسیوس