اختلال در دسترسی به سایت‌های ایرانی و سرویس‌های بین‌المللی
در روزهای اخیر دسترسی به دامنه برخی وب‌سایت‌های ایرانی از جمله ورزش سه، تترلند و ویرگول با اختلال مواجه شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که بعضی از این وب‌سایت‌ها برای تداوم ارائه خدمات به کاربران، از نشانی‌های اینترنتی جایگزین استفاده کرده‌اند.
به گزارش اتاق تجارت ، گزارش‌های منتشرشده از اختلال در دسترسی کاربران ایرانی به شماری از وب‌سایت‌های داخلی و بین‌المللی حکایت دارد؛ موضوعی که نگرانی‌هایی درباره وابستگی کسب‌وکارها به دامنه‌های خارجی ایجاد کرده است. پیش‌تر نیز مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت اعلام کرده بود بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران داخل ایران مسدود هستند.
محدودیت دسترسی به بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران ایرانی
هم‌زمان، خبرگزاری فارس از اقدامات جدید آمریکا علیه دامنه‌های اینترنتی کسب‌وکارهای ایرانی خبر داده و مدعی شده است این اقدامات می‌تواند دسترسی کاربران داخل کشور به برخی وب‌سایت‌ها را مختل کند. بر اساس این گزارش، احتمال تأثیرگذاری محدودیت‌ها بر وب‌سایت‌های پرکاربرد، بانک‌ها و شرکت‌های پتروشیمی نیز مطرح شده است.
در فهرست منتشرشده از سرویس‌های در معرض محدودیت، نام مجموعه‌ای از شرکت‌ها و ابزارهای بین‌المللی دیده می‌شود:
| نام سرویس | حوزه فعالیت |
|---|---|
| اینتل | فناوری و پردازنده |
| کلود | خدمات فناوری |
| اودمی | آموزش آنلاین |
| خان آکادمی | آموزش مجازی |
| اوراکل | نرم‌افزار و پایگاه داده |
| گیت‌لب | توسعه نرم‌افزار |
| گوگل جمینای | هوش مصنوعی |
| چت‌جی‌پی‌تی | هوش مصنوعی |
این محدودیت‌ها می‌تواند دسترسی برنامه‌نویسان، دانشجویان، پژوهشگران و فعالان فناوری به ابزارهای مورد استفاده در فعالیت‌های روزمره را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان در ایران مسدود هستند
موضوع محدودیت دسترسی به دامنه‌های بین‌المللی پیش از تحولات اخیر نیز مطرح شده بود. بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در ۹ شهریور ۱۴۰۵ در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران داخل ایران مسدود هستند.
شرکت ارتباطات زیرساخت به‌صورت شبانه‌روزی وضعیت دسترسی کاربران ایرانی به حدود ۷۰۰ هزار دامنه پربازدید جهان را بررسی می‌کند.
| شاخص | اطلاعات اعلام‌شده |
|---|---|
| تعداد دامنه‌های مورد بررسی | حدود ۷۰۰ هزار دامنه |
| میزان دامنه‌های مسدود | بیش از ۳۰ درصد |
| مرجع اعلام آمار | مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت |
| تاریخ اعلام | ۹ شهریور ۱۴۰۵ |
احتمال محدودیت دامنه‌های بین‌المللی کسب‌وکارهای ایرانی
بر اساس گزارشی که خبرگزاری فارس منتشر کرده و روزنامه دنیای اقتصاد آن را بازنشر داده است، یک افسر پنتاگون مسئولیت پیگیری پرونده ایران در مجموعه آیکان را بر عهده گرفته است.
آیکان (ICANN) نهادی است که هماهنگی نظام جهانی نام دامنه‌های اینترنتی را بر عهده دارد. خبرگزاری فارس همچنین از احتمال سلب مالکیت دامنه‌های بین‌المللی برخی وب‌سایت‌های ایرانی با پسوند com. خبر داده است.
در چنین شرایطی ممکن است یک وب‌سایت از خارج از ایران همچنان در دسترس باشد، اما کاربران داخل کشور نتوانند از طریق دامنه اصلی به آن متصل شوند. این وضعیت می‌تواند به دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده در مسیر دسترسی کاربران یا اقدامات شرکت‌های ثبت‌کننده دامنه ایجاد شود.
نقش شرکت‌های ثبت‌کننده دامنه در محدودیت دسترسی
وضعیت دامنه ورزش سه که این دامنه نزد شرکت آمریکایی GoDaddy ثبت شده بود. به گفته او، تابعیت آمریکایی این شرکت می‌تواند بر نحوه ارائه خدمات به مشتریان ایرانی و رعایت مقررات تحریمی تأثیر بگذارد.
شرکت‌های ثبت‌کننده دامنه مسئول مدیریت ثبت و تمدید نشانی اینترنتی هستند. در صورت تعلیق خدمات یا اعمال محدودیت از سوی این شرکت‌ها، مالک وب‌سایت ممکن است کنترل دامنه خود را از دست بدهد یا کاربران نتوانند از طریق نشانی اصلی وارد سایت شوند.
تفاوت تعلیق دامنه با حذف اطلاعات سایت
محدود شدن دامنه الزاماً به معنای حذف اطلاعات یا از بین رفتن سرورهای وب‌سایت نیست. دامنه و خدمات میزبانی دو بخش متفاوت از زیرساخت یک وب‌سایت هستند.
اگر شرکت ثبت‌کننده دامنه دسترسی به نشانی اینترنتی را متوقف کند، ممکن است کاربران نتوانند به سایت متصل شوند؛ اما اطلاعات ذخیره‌شده روی سرور میزبان همچنان باقی بماند. توقف یا محدودیت خدمات میزبانی، موضوعی جداگانه است که می‌تواند به‌طور مستقل بر اطلاعات و عملکرد وب‌سایت تأثیر بگذارد.
پیامد محدودیت دامنه‌ها برای کسب‌وکارهای کوچک
گزارش‌ها نشان می‌دهد محدودیت دامنه‌های بین‌المللی ممکن است فقط وب‌سایت‌های شناخته‌شده و برندهای بزرگ را درگیر نکند. کسب‌وکارهای کوچک‌تر نیز می‌توانند با مشکلات مشابه مواجه شوند؛ هرچند به دلیل تعداد کمتر کاربران و بازتاب رسانه‌ای محدودتر، اختلال فعالیت آنها کمتر مورد توجه قرار بگیرد.
برای مجموعه‌هایی که سال‌ها از یک دامنه مشخص استفاده کرده‌اند، تغییر نشانی اینترنتی صرفاً جایگزین کردن یک آدرس نیست. دامنه بخشی از هویت دیجیتال کسب‌وکار محسوب می‌شود و کاربران، موتورهای جست‌وجو و وب‌سایت‌های دیگر از طریق آن به خدمات و محتوای مجموعه دسترسی پیدا می‌کنند.
از دست رفتن دامنه اصلی می‌تواند پیامدهای مختلفی داشته باشد:
- اختلال در دسترسی مستقیم مشتریان و کاربران به وب‌سایت
- تأثیر بر جایگاه سایت در نتایج موتورهای جست‌وجو
- ضرورت تغییر لینک‌ها و نشانی‌های ارتباطی
- نیاز به اصلاح تنظیمات فنی و سرویس‌های وابسته به دامنه
- احتمال از دست رفتن بخشی از ترافیک و اعتبار دیجیتال
در صورتی که امکان ایجاد تغییر مسیر از دامنه قبلی به دامنه جدید وجود نداشته باشد، کاربران ممکن است نتوانند از طریق نشانی‌های قدیمی به خدمات وب‌سایت دسترسی پیدا کنند.
رحمانی در گفت‌وگو با زومیت توصیه کرده است کسب‌وکارهای ایرانی علاوه بر دامنه اصلی، یک دامنه جایگزین با پسوند ir. نیز ثبت کنند تا در صورت بروز محدودیت بتوانند از نشانی دیگری برای ادامه فعالیت استفاده کنند.
البته استفاده از دامنه ملی به‌تنهایی تضمین‌کننده دسترسی پایدار نیست؛ زیرا مشکلات زیرساختی، محدودیت‌های داخلی و قطعی اینترنت نیز می‌توانند خدمات آنلاین را مختل کنند.
سابقه مسدودسازی دامنه‌های بین‌المللی مرتبط با ایران
محدودیت دامنه‌های خارجی وب‌سایت‌های ایرانی سابقه چندساله دارد. در موارد مختلف، رسانه‌ها و مجموعه‌های فعال در ایران از مسدود شدن یا توقیف دامنه‌های بین‌المللی خود خبر داده‌اند.
| تاریخ | رویداد |
|---|---|
| ۴ بهمن ۱۳۹۸ | خبرگزاری فارس از مسدود شدن دامنه‌های farsnews.com و farsnews.net با دستور وزارت خزانه‌داری آمریکا خبر داد. |
| اردیبهشت ۱۳۹۹ | روزنامه ایران از توقیف دامنه بین‌المللی خود خبر داد. |
| خرداد ۱۴۰۰ | وزارت دادگستری آمریکا از توقیف ۳۳ وب‌سایت مورد استفاده رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی خبر داد. دامنه‌های بین‌المللی پرس‌تی‌وی و العالم نیز در این مجموعه قرار داشتند. |
| آبان ۱۴۰۱ | دامنه‌های بین‌المللی شرکت ابر آروان با محدودیت مواجه شدند. |
| دی ۱۴۰۴ | خبرگزاری تسنیم از مسدود شدن دامنه بین‌المللی خود خبر داد و اعلام کرد فعالیتش را از طریق دامنه ir. ادامه می‌دهد. |
این موارد نشان می‌دهد محدودیت دامنه‌های بین‌المللی مرتبط با مجموعه‌های ایرانی در سال‌های گذشته نیز گزارش شده و موضوع وابستگی خدمات اینترنتی به شرکت‌های خارجی پیش‌تر مطرح بوده است.
تفاوت فیلترینگ داخلی با تحریم و تعلیق دامنه
فیلترینگ داخلی و تعلیق دامنه از سوی شرکت ثبت‌کننده خارجی، دو سازوکار متفاوت هستند. در فیلترینگ داخلی، دسترسی کاربران از طریق شبکه ارتباطی کشور محدود می‌شود؛ در نتیجه ممکن است وب‌سایت از خارج از ایران قابل مشاهده باشد، اما کاربران داخل کشور امکان ورود به آن را نداشته باشند.
در مقابل، اگر شرکت ثبت‌کننده خارجی دامنه را تعلیق کند، نشانی اصلی وب‌سایت ممکن است در سطح گسترده‌تری از دسترس خارج شود. در این وضعیت، حتی با فعال بودن سرور و باقی ماندن اطلاعات سایت، دامنه ممکن است دیگر کاربران را به سرور موردنظر هدایت نکند یا مالک وب‌سایت امکان مدیریت آن را نداشته باشد.
با این حال، در هر دو حالت باید میان اختلال در دسترسی به دامنه و حذف اطلاعات وب‌سایت تفاوت قائل شد. باقی ماندن اطلاعات و امکان راه‌اندازی مجدد خدمات به وضعیت سرور، میزبانی، نسخه‌های پشتیبان و دسترسی مالک به زیرساخت بستگی دارد.
جمع‌بندی؛ وابستگی کسب‌وکارها به دامنه‌های خارجی
گزارش‌های مربوط به محدودیت دامنه‌های بین‌المللی، بار دیگر مسئله وابستگی وب‌سایت‌ها و کسب‌وکارهای ایرانی به شرکت‌های ثبت‌کننده خارجی را مطرح کرده است. آمار اعلام‌شده از سوی مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت درباره مسدود بودن بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان و گزارش‌های مربوط به تعلیق دامنه برخی مجموعه‌های ایرانی، ابعاد مختلف این محدودیت‌ها را نشان می‌دهد.
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰