تنگه هرمز بحران جهانی گازوئیل را تشدید کرد

به گزارش اتاق تجارت ؛ بازار جهانی گازوئیل با تشدید محدودیت عرضه در روسیه، خاورمیانه و آسیا وارد شرایط دشوارتری شده است. کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها، محدودیت صادرات روسیه و اختلال در مسیر هرمز، ذخایر و ظرفیت مازاد بازار را تحت فشار قرار داده‌اند. همزمان، افزایش قیمت سوخت هزینه حمل‌ونقل، ساخت‌وساز و فعالیت‌های صنعتی را بالا می‌برد.

عرضه جهانی گازوئیل در آستانه کمبود شدید

بازار جهانی گازوئیل در پی همزمانی جنگ روسیه و اوکراین و بحران ایران با فشار فزاینده‌ای مواجه شده است. کاهش تولید پالایشگاه‌ها و محدودیت صادرات از چند منطقه مهم، عرضه فرآورده‌های پالایشی را محدود کرده است.

اهمیت این وضعیت فقط به بازار سوخت محدود نمی‌شود؛ زیرا گازوئیل نقش مهمی در حمل‌ونقل، کشتیرانی، ساخت‌وساز و بخش‌های مختلف اقتصادی دارد و افزایش قیمت آن می‌تواند هزینه فعالیت‌های اقتصادی را افزایش دهد.

قیمت گازوئیل آمریکا به ۵.۳۲ دلار رسید

بر اساس داده‌های AAA، متوسط قیمت گازوئیل در آمریکا طی یک ماه گذشته ۴۴ سنت افزایش یافته و به ۵.۳۲ دلار در هر گالن رسیده است.

این رقم در مقایسه با قیمت ۳.۷۱ دلاری یک سال قبل، افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد.

با وجود رشد قیمت‌ها در جریان بحران ایران، نرخ فعلی هنوز به رکورد تاریخی ۵.۸۲ دلار در هر گالن که AAA در اواسط ژوئن ۲۰۲۲ ثبت کرده بود، نرسیده است.

کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها بازار را محدودتر کرد

بررسی S&P Global Energy از تشدید فشار در بازار جهانی فرآورده‌های پالایشی حکایت دارد.

بر اساس برآورد این مؤسسه، پالایشگاه‌های جهان در ماه گذشته روزانه ۷.۵ میلیون بشکه نفت خام کمتر از مدت مشابه سال ۲۰۲۵ فرآوری کرده‌اند.

آژانس بین‌المللی انرژی نیز در گزارش ماهانه خود کاهش بسیار شدید میزان نفت خام پالایش‌شده در جهان را ثبت کرده است.

تنگه هرمز دوباره بازار گازوئیل را تحت فشار گذاشت

ازسرگیری درگیری‌ها در تنگه هرمز محدودیت‌های جدیدی را به بازار تحمیل کرده است؛ این وضعیت پس از دوره‌ای ایجاد شده که امیدهایی درباره عادی شدن جریان عرضه وجود داشت.

S&P Global Energy اعلام کرده است پالایشگاه‌های خاورمیانه به دلیل آسیب فیزیکی، مشکلات لجستیکی یا ناتوانی عملیاتی در راه‌اندازی مجدد مطمئن، با ظرفیت بسیار پایین‌تری فعالیت می‌کنند.

در روسیه نیز محدودیت صادرات گازوئیل پس از حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌ها، حدود ۱۰ درصد دیگر از عرضه دریابرد را از بازار خارج کرده است.

فعالیت پالایشگاه‌های چین نیز همچنان در سطح پایینی قرار دارد.

 صادرات گازوئیل روسیه، خاورمیانه و آسیا کاهش یافت

این میزان معادل حدود ۲۰ درصد از تجارت دریابرد جهانی گازوئیل است.

آمریتا سن، بنیان‌گذار مؤسسه Energy Aspects، بازار گازوئیل را در شرایط کنونی فشرده‌ترین بازار سوخت توصیف کرده است.

## پیش‌بینی قیمت گازوئیل آمریکا افزایش یافت

اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز برآورد خود از قیمت گازوئیل را افزایش داده است.

این نهاد اکنون متوسط قیمت خرده‌فروشی گازوئیل آمریکا در سال ۲۰۲۶ را ۴.۸۵ دلار در هر گالن پیش‌بینی می‌کند؛ در حالی که پیش‌بینی قبلی ۴.۶۱ دلار بود.

پیش‌بینی متوسط قیمت برای سال ۲۰۲۷ نیز از ۴.۰۲ دلار به ۴.۰۷ دلار افزایش یافته است.

ذخایر مازاد پالایشگاه‌های آمریکا محدود است

آمریکا در ماه‌های اخیر صادرات بیشتری از گازوئیل به بازار جهانی داشته است؛ اما طبق گزارش S&P، پالایشگاه‌های این کشور اکنون با حدود ۹۶ درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند.

همزمان، نزدیک شدن به اوج فصل طوفان‌ها و آغاز دوره تعمیرات معمول پالایشگاه‌ها می‌تواند حاشیه امنیت عرضه را کاهش دهد.

گازوئیل و سایر فرآورده‌های مشابه در بسیاری از کشورها برای گرمایش نیز استفاده می‌شوند. به همین دلیل، محدودیت عرضه در فصل سرد می‌تواند فشار بیشتری بر بازار وارد کند.

 هزینه سوخت شرکت‌های حمل‌ونقل افزایش می‌یابد

سوخت سهم قابل توجهی از هزینه‌های عملیاتی شرکت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای آمریکا را تشکیل می‌دهد.

بر اساس اعلام انجمن حمل‌ونقل کامیونی آمریکا، سوخت حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد هزینه‌های عملیاتی شرکت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای را شامل می‌شود.

بنابراین افزایش قیمت گازوئیل می‌تواند مستقیماً هزینه حمل کالا را افزایش دهد و در ادامه بر قیمت تمام‌شده کالاها و خدمات اثر بگذارد.

بحران گازوئیل ممکن است ادامه‌دار باشد

رابرت یاگر، تحلیلگر Mizuho Securities، معتقد است شرایط موجود در بازار گازوئیل در کوتاه‌مدت از بین نخواهد رفت و احتمال افزایش بیشتر هزینه‌ها وجود دارد.

افزایش تولید پهپادهای اوکراینی و ادامه هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های انرژی روسیه، یکی از عوامل مؤثر بر چشم‌انداز عرضه عنوان شده است.

در صورت نبود پیشرفت قابل توجه در روند صلح در هر دو مناقشه، بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید گازوئیل همچنان ممکن است از بازار خارج بماند.

جمع‌بندی بازار جهانی گازوئیل

بازار جهانی گازوئیل همزمان از چند جهت تحت فشار قرار گرفته است؛ کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها، محدودیت صادرات روسیه، اختلال در تولید خاورمیانه و کاهش صادرات آسیا، عرضه جهانی را محدود کرده‌اند.

در آمریکا نیز افزایش قیمت گازوئیل و کاهش حاشیه امنیت پالایشگاه‌ها، شرایط بازار را حساس‌تر کرده است. نزدیک شدن فصل تعمیرات پالایشگاهی و افزایش مصرف سوخت برای گرمایش می‌تواند فشار موجود بر بازار را در ماه‌های آینده ادامه دهد.