زنگ خطر بیکاری و پیش‌بینی وزارت کار از وضعیت اشتغال تا پایان سال ۱۴۰۵

به گزارش اتاق تجارت  ؛ سید مالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد بر اساس آخرین داده‌های این وزارتخانه، از اسفند ۱۴۰۴ تا پایان مرداد ۱۴۰۵ حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار نفر از فهرست بیمه‌شدگان اجباری خارج شده‌اند.

وی تأکید کرد این رقم هنوز در حال بررسی و پالایش است؛ زیرا بخشی از خروج بیمه‌شدگان ممکن است به دلایلی مانند بازنشستگی یا ازکارافتادگی رخ داده باشد و لزوماً ناشی از جنگ و شرایط اقتصادی نباشد.

حسینی همچنین توضیح داد که آمار بیمه‌ای با تأخیر ثبت می‌شود و معمولاً اطلاعات کارفرمایان با فاصله زمانی دو تا سه‌ماهه به سازمان تأمین اجتماعی می‌رسد. به همین دلیل، آمار مربوط به شهریور و مهرماه در ماه‌های آینده به‌روزرسانی خواهد شد.

بر اساس آخرین گزارش اعلام‌شده تا پایان مردادماه، حدود ۳۰۰ هزار نفر از افرادی که از فهرست بیمه‌شدگان خارج شده‌اند، اکنون مقرری بیمه بیکاری دریافت می‌کنند.

به گفته معاون وزارت کار، همه افرادی که از فهرست بیمه خارج شده‌اند، برای دریافت بیمه بیکاری درخواست نداده‌اند. بخشی از آنان همچنان امیدوارند به شغل قبلی خود بازگردند. از سوی دیگر، محدودیت مدت دریافت مقرری و نحوه محاسبه آن بر اساس پایه حقوق، باعث شده برخی افراد استفاده از این حمایت را برای شرایط اضطراری‌تر نگه دارند.

شاخص بازار کار	آمار اعلام‌شده
خروج بیمه‌شدگان اجباری از اسفند تا پایان مرداد ۱۴۰۵	یک میلیون و ۱۵۰ هزار نفر
افراد اضافه‌شده به فهرست مقرری‌بگیران بیمه بیکاری	حدود ۳۰۰ هزار نفر
خروج ثبت‌شده از اسفند تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵	حدود ۹۰۰ هزار نفر
بیمه‌شدگان جدید اضافه‌شده تا پایان بهار	بیش از ۲۰۰ هزار نفر
خالص خروج بازار کار رسمی تا پایان بهار	حدود ۷۰۰ هزار نفر

حسینی با اشاره به وضعیت بازار کار در سال گذشته گفت بخشی از خروج نیروی کار در شهریور ۱۴۰۴ به الگوهای فصلی، از جمله پایان قراردادهای آموزشی در تابستان، مربوط بوده است. با این حال، به گفته او، بخش عمده کاهش اشتغال رسمی در آن مقطع با جنگ ۱۲ روزه و پیامدهای آن ارتباط داشته است.

وی افزود از جمعیت حدود ۷۰۰ هزار نفری خارج‌شده از بازار کار رسمی، نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر تا آبان و آذرماه دوباره به اشتغال رسمی بازگشتند.

با وجود این بازگشت، تحولات دی‌ماه و سپس قطعی اینترنت و آغاز درگیری‌های جدید، فشار بیشتری بر کسب‌وکارها وارد کرد. بر اساس برآورد ارائه‌شده از سوی معاون وزارت کار، بازار کار رسمی ایران در مجموع سال ۱۴۰۴ به‌طور خالص حدود ۵۰۰ هزار نفر از شاغلان خود را از دست داد.

معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار با اشاره به آمار رشد اقتصادی گفت نرخ رشد اقتصادی ایران در بهار ۱۴۰۵، بدون احتساب نفت، منفی ۱۰ درصد و با احتساب نفت منفی ۴٫۶ درصد بوده است.

حسینی با استناد به برآوردهای وزارتخانه توضیح داد که در بررسی‌های بیست‌ساله، به‌طور متوسط به ازای هر یک واحد درصد رشد اقتصادی، حدود ۱۷۰ هزار فرصت شغلی ایجاد شده است؛ در مقابل، کاهش رشد اقتصادی نیز می‌تواند با از دست رفتن فرصت‌های شغلی همراه باشد.

به گفته وی، اگر اقتصاد کشور سال ۱۴۰۵ را با رشد منفی ۷ تا ۸ درصدی به پایان برساند، ممکن است از فروردین تا اسفند امسال حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر به‌طور کامل از بازار کار خارج شوند. این رقم یک برآورد مشروط به تحقق سناریوی مطرح‌شده است و آمار نهایی محسوب نمی‌شود.

حسینی اعلام کرد پیش از جنگ، از حدود ۲۴ میلیون و ۷۰۰ تا ۲۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر شاغل در کشور، حدود ۵۴ درصد در بخش غیررسمی و ۴۶ درصد در بخش رسمی فعالیت می‌کردند.

به گفته او، در بخش غیررسمی ثبت مستقیم و جامعی از خروج نیروی کار وجود ندارد و وزارت کار برای برآورد این تغییرات، مدلی تحلیلی طراحی کرده است. این مدل با همکاری بانک مرکزی و با بررسی الگوهای رفتار مالی افراد در سن کار که در فهرست بیمه رسمی قرار ندارند، به دنبال تفکیک درآمد ناشی از اشتغال غیررسمی از درآمدهای سرمایه‌ای و تجاری است.

معاون وزارت کار اعلام کرد خروجی این مدل قرار است به پایگاه اطلاعاتی نظام جامع بازار کار متصل شود تا شناسایی شاغلان غیررسمی و ارزیابی آثار شوک‌های اقتصادی بر این بخش امکان‌پذیرتر شود.

حسینی درباره برنامه‌های حمایتی دولت گفت سیاست‌های وزارت کار در دو گروه قرار می‌گیرند: حمایت‌های غیرفعال، از جمله پرداخت مقرری بیمه بیکاری، و سیاست‌های فعال با هدف حفظ بنگاه‌ها و جلوگیری از تعدیل نیرو.

وی از پرداخت تسهیلات و طراحی بسته‌های حمایتی برای کسب‌وکارهای کوچک، حوزه فناوری اطلاعات و صنعت گردشگری نام برد. همچنین اعلام کرد در سال گذشته نزدیک به ۳۸۰ هزار فقره تسهیلات خرد پرداخت شده که به گفته او، به ایجاد حدود ۴۴۰ هزار فرصت شغلی منجر شده است.

به گفته معاون وزارت کار، طرح «اشتغال عمومی» نیز با هدف ایجاد درآمد موقت برای افراد بیکار یا شاغلان غیررسمی آسیب‌دیده طراحی شده است؛ گروه‌هایی که ممکن است تحت پوشش بیمه بیکاری قرار نداشته باشند.

او توضیح داد این طرح شامل پروژه‌های موقت و عمومی مانند لایروبی قنوات، بهسازی منابع ذخیره آب، تسطیح راه‌های روستایی و برخی خدمات شهری می‌شود. حسینی تصریح کرد که در چارچوب این طرح، پوشش بیمه تأمین اجتماعی در نظر گرفته نشده است؛ موضوعی که در کنار تأکید وزارت کار بر موقتی‌بودن طرح، از محورهای انتقاد فعالان کارگری بوده است.

بر اساس اعلام معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار، تا پایان مرداد ۱۴۰۵ حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار نفر از فهرست بیمه‌شدگان اجباری خارج شده‌اند و نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر به جمع مقرری‌بگیران بیمه بیکاری افزوده شده‌اند. آمار خروج بیمه‌شدگان همچنان نیازمند پالایش است و برآورد وضعیت اشتغال در ماه‌های بعد به تکمیل اطلاعات بیمه‌ای وابسته خواهد بود. / منبع : ایلنا