پژوهشگران استنفورد با هوش مصنوعی ویروس مصنوعی طراحی کردند

به گزارش اتاق تجارت ؛ پژوهشگران دانشگاه استنفورد با استفاده از هوش مصنوعی مولد موفق به طراحی ویروس مصنوعی شدند؛ دستاوردی که از یک سو می‌تواند مسیرهای تازه‌ای برای مقابله با عفونت‌های باکتریایی و توسعه پزشکی ایجاد کند و از سوی دیگر، نگرانی‌های جدیدی درباره ایمنی زیستی و نظارت بر کاربردهای پرخطر هوش مصنوعی به وجود آورده است.

هوش مصنوعی برای نخستین بار به طراحی ویروس مصنوعی رسید

یک تیم پژوهشی به سرپرستی دانشگاه استنفورد از هوش مصنوعی مولد برای طراحی یک ویروس مصنوعی استفاده کرده است؛ اقدامی که به گفته گزارش منتشرشده در نشریه Science، نخستین نمونه از استفاده از هوش مصنوعی برای طراحی یک موجود زیستی است که نمونه مشابه آن در طبیعت مشاهده نشده است.

پژوهشگران در این مطالعه از یک مدل هوش مصنوعی برای طراحی ویروس‌هایی استفاده کردند که قادر به آلوده کردن و از بین بردن باکتری E. coli هستند.

این فناوری می‌تواند در حوزه پزشکی کاربردهایی داشته باشد و به توسعه روش‌های جدید برای مقابله با برخی عفونت‌های باکتریایی کمک کند. با این حال، امکان استفاده از همین فناوری برای طراحی اشکال پیچیده‌تر حیات، نگرانی‌های جدی درباره ایمنی زیستی ایجاد کرده است.

چرا طراحی ویروس با هوش مصنوعی اهمیت دارد؟

پژوهش انجام‌شده نشان می‌دهد مدل‌های زبانی ژنومی می‌توانند در طراحی توالی‌های کامل و عملکردی زیستی مورد استفاده قرار گیرند. همین قابلیت، مرزهای تازه‌ای را در پژوهش‌های زیستی و پزشکی ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، کارشناسان حوزه امنیت سلامت هشدار داده‌اند که سرعت توسعه هوش مصنوعی ممکن است از ظرفیت نظام‌های نظارتی موجود بیشتر شود. در چنین شرایطی، فناوری‌های مولد ژنومی می‌توانند به ابزاری تبدیل شوند که نیازمند چارچوب‌های نظارتی ویژه است.

نگرانی درباره استفاده پرخطر از هوش مصنوعی

این دستاورد همزمان با بحث‌های گسترده دولت‌ها درباره نظارت بر پژوهش‌های پرخطر زیستی مطرح شده است. مقررات موجود در حوزه زیست‌فناوری عمدتاً بر عوامل بیماری‌زای شناخته‌شده و پژوهش‌های مرتبط با آنها متمرکز هستند، در حالی که استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند امکان طراحی موجودات زیستی جدید را مطرح کند.

دولت آمریکا در ماه گذشته سیاستی را برای افزایش نظارت بر پژوهش‌های پرخطر علوم زیستی اعلام کرد که محدودیت‌هایی برای پژوهش‌های دارای ریسک بالا در نظر می‌گیرد. با این حال، سرعت پیشرفت هوش مصنوعی در حوزه زیست‌شناسی باعث شده است موضوع نظارت بر فناوری‌های ژنومی مبتنی بر هوش مصنوعی به یکی از چالش‌های جدید تبدیل شود.

کارشناسان: فناوری جلوتر از چارچوب‌های نظارتی حرکت می‌کند

توماس اینگلس‌بی و موریتس هانکه، کارشناسان امنیت سلامت دانشگاه جانز هاپکینز، در همان شماره نشریه Science از اقدامات احتیاطی تیم پژوهشی استنفورد تمجید کردند، اما تأکید کردند که سازوکارهای نظارتی فعلی برای مدیریت فناوری‌های ژنومی مولد کافی نیست.

به گفته این کارشناسان، توانایی استفاده از هوش مصنوعی مولد برای طراحی ژنوم‌های ویروسی اکنون وجود دارد، اما چارچوب‌های حکمرانی و نظارتی لازم برای هدایت ایمن این فناوری هنوز به اندازه کافی توسعه نیافته‌اند.

 فرصت پزشکی در کنار چالش ایمنی زیستی

پژوهشگران استنفورد این فناوری را صرفاً از منظر خطر بررسی نکرده‌اند و کاربردهای پزشکی آن نیز مورد توجه قرار گرفته است. طراحی زیستی با کمک هوش مصنوعی می‌تواند در آینده به توسعه ابزارهای جدید برای مقابله با برخی بیماری‌ها کمک کند.

با این حال، همین قابلیت می‌تواند در صورت نبود نظارت کافی، پیامدهای امنیتی داشته باشد. به همین دلیل، توسعه همزمان فناوری و سازوکارهای نظارتی، به یکی از محورهای اصلی بحث درباره کاربرد هوش مصنوعی در زیست‌شناسی تبدیل شده است.

جمع‌بندی

طراحی ویروس مصنوعی با کمک هوش مصنوعی، ظرفیت تازه‌ای را برای پژوهش‌های زیستی نشان می‌دهد، اما همزمان پرسش‌های مهمی درباره ایمنی، نظارت و جلوگیری از سوءاستفاده از فناوری ایجاد کرده است. پژوهشگران و کارشناسان بر ضرورت ایجاد چارچوب‌های نظارتی متناسب با سرعت پیشرفت هوش مصنوعی در حوزه زیست‌فناوری تأکید دارند.