۱۰۰ روز جنگ ایران آمریکا ؛ بازارهای جهانی و اقتصاد چه تأثیری پذیرفته‌اند؟

به گزارش اتاق تجارت ، یکشنبه مصادف با صدمین روز از آغاز جنگ در خاورمیانه است و این درگیری همچنان نوسانات قابل‌توجهی را در تمامی طبقات دارایی و مناطق مختلف جهان ایجاد می‌کند؛ زیرا دستیابی به یک توافق صلح پایدار همچنان دور از دسترس به نظر می‌رسد.

جنگ ایران و آمریکا ؛  تأثیرات گسترده بر اقتصاد جهانی و بازارها

مذاکرات میان آمریکا و ایران متوقف شده است. واشنگتن و تهران پیام‌های متناقضی درباره وضعیت مذاکرات صلح ارسال کرده‌اند و هر دو طرف به‌صورت دوره‌ای حملات نظامی را علیه یکدیگر انجام داده‌اند. با این حال، یک آتش‌بس شکننده همچنان برقرار است تا فرصت لازم برای ادامه دیپلماسی فراهم شود.

با طولانی شدن درگیری، فشار بر برخی اقتصادها و بخش‌هایی از بازارهای مالی همچنان در حال افزایش است.

بازگشت بازار سهام آمریکا به رکوردهای جدید

در روزهای ابتدایی پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، بازارهای سهام در سراسر جهان با افت مواجه شدند. اگرچه برخی بازارها هنوز نتوانسته‌اند روند صعودی خود را بازیابند، اما شاخص‌های اصلی وال‌استریت تمامی زیان‌های اولیه را جبران کرده‌اند.

سرمایه‌گذاران در آمریکا تأثیرات جنگ، افزایش قیمت نفت و پیامدهای تورمی آن را تا حد زیادی نادیده گرفته‌اند. شاخص S&P 500 حتی در شرایط ادامه جنگ نیز به رکوردهای تاریخی جدیدی دست یافته است.

ایین بارنز، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری Netwealth، گفت بازارهای سهام تحت تأثیر این فرض قرار داشته‌اند که جنگ می‌تواند اقتصادهای بزرگ واردکننده انرژی را از یک محیط تورمی کنترل‌شده به سمت رکود تورمی سوق دهد.

با این حال، خوش‌بینی نسبت به توان تحول‌آفرین هوش مصنوعی و سودآوری شرکت‌های آمریکایی نیز مورد توجه بازارها قرار گرفته است.

او گفت:

«این موضوع باعث شده بازارهای سهام به رشد خود ادامه دهند، اما این رشد عمدتاً توسط شرکت‌های آمریکایی و آسیایی هدایت شده که از هزینه‌کرد در حوزه هوش مصنوعی بهره مستقیم می‌برند.»

وی افزود:

«سهام اروپا عملکرد ضعیف‌تری داشته‌اند، زیرا افزایش هزینه‌های انرژی برای اقتصادهای اروپایی مشکل‌سازتر است.»

 نقش هوش مصنوعی در رشد بازارها

تونی میدوز، مدیر سرمایه‌گذاری BRI Wealth Management، گفت: «سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی چندین گلوگاه بالقوه را آشکار کرده است که مهم‌ترین آن‌ها تقاضای سیری‌ناپذیر برای ظرفیت پردازشی است؛ موضوعی که قیمت سهام شرکت‌های تولیدکننده نیمه‌هادی را افزایش داده است.»او افزود که اقتصادهایی مانند کره جنوبی و تایوان نیز به دلیل این روند با افزایش پیش‌بینی رشد اقتصادی مواجه شده‌اند.

به گفته او، آمریکا تا حد زیادی در حوزه نفت خودکفا است و به همین دلیل فشار ناشی از درگیری در خلیج فارس برای بزرگ‌ترین اقتصاد جهان کمتر از سایر کشورهاست.

میدوز همچنین گفت: «اگر تنگه هرمز همچنان بسته بماند، احتمال افزایش تورم وجود دارد، اما سرمایه‌گذاران معتقدند نه ترامپ و نه ایران تمایلی به طولانی شدن این جنگ ندارند.»

او هشدار داد که در صورت حل نشدن بحران، در نهایت کاهش تقاضا به نقطه‌ای خواهد رسید که سرمایه‌گذاران دیگر نتوانند آن را نادیده بگیرند، اما هنوز چنین مرحله‌ای فرا نرسیده است.

افزایش بازده اوراق قرضه دولتی – نگرانی بازارها از تورم و سیاست‌های پولی سختگیرانه

از زمان آغاز جنگ، بازار اوراق قرضه دولتی نوسانات زیادی را تجربه کرده است، اما بازده این اوراق همچنان در سطوح بالایی قرار دارد.از آنجا که قیمت اوراق قرضه و بازده آن‌ها رابطه معکوس دارند، بالا بودن بازدهی به معنای تداوم فشار نزولی بر ارزش این دارایی‌ها است.بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا پس از آغاز جنگ افزایش قابل‌توجهی داشته است، زیرا سرمایه‌گذاران احتمال تورم بالاتر و سیاست‌های پولی سختگیرانه‌تر را در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند.ماه گذشته، بازده اوراق خزانه‌داری ۳۰ ساله آمریکا به بالاترین سطح خود از پیش از بحران مالی جهانی رسید.

اقتصادهای بزرگ دیگر نیز روند مشابهی را تجربه کرده‌اند.

در بریتانیا، که همزمان با بی‌ثباتی سیاسی داخلی نیز مواجه بوده است، اوراق قرضه دولتی این کشور موسوم به Gilts با فشار فروش شدیدتری روبه‌رو شده‌اند.نیل بیرل، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری Premier Miton Investors، گفت بازار اوراق قرضه معتقد است که دلایل واقعی برای نگرانی وجود دارد.

او به نگرانی‌ها درباره افزایش تورم، کاهش رشد اقتصادی و اختلال در زنجیره‌های تأمین اشاره کرد و افزود: «تداوم تورم و نرخ‌های بهره بالا اهمیت بیشتری نسبت به اوج آن‌ها دارد. اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، رشد اقتصادی آسیب خواهد دید و بازده اوراق قرضه در سطوح بالا باقی خواهد ماند؛ موضوعی که حفظ ارزش بازار سهام را دشوارتر می‌کند.»

تنگه هرمز و محدودیت عرضه انرژی

تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت در جهان، در طول جنگ عملاً مسدود بوده و همین موضوع موجب نوسانات شدید قیمت نفت شده است.معامله‌گران بر اساس اخبار مربوط به حملات موشکی، مذاکرات صلح و آتش‌بس، قیمت‌ها را به‌طور مداوم تغییر داده‌اند.

اگرچه قیمت نفت نسبت به اوج دوران جنگ کاهش یافته است، اما همچنان به‌مراتب بالاتر از سطح پیش از آغاز درگیری قرار دارد.قیمت نفت برنت حدود ۳۶ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ معامله می‌شود و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز تقریباً ۵۰ درصد رشد کرده است.

انسداد تنگه هرمز، همراه با آسیب‌دیدگی و تعطیلی برخی تأسیسات مهم انرژی در خاورمیانه، محدودیت‌های شدیدی در عرضه ایجاد کرده است.

این مشکلات عرضه، کشورهای واردکننده نفت را وادار کرده تا به دنبال تأمین‌کنندگان جایگزین باشند.در ۱۰۰ روز گذشته، صادرات نفت خام آمریکا افزایش یافته است؛ موضوعی که به گفته تاماش وارگا، تحلیلگر PVM Oil Associates، یکی از عوامل مهارکننده جهش بیشتر قیمت نفت بوده است.

او عواملی همچون آزادسازی ذخایر راهبردی نفت، کاهش واردات نفت چین، مسیرهای جایگزین حمل نفت از خلیج فارس، افزایش صادرات نفت آمریکا و کاهش تقاضا را از جمله عوامل کنترل‌کننده قیمت‌ها دانست.با این حال، وی هشدار داد که اگر ذخایر نفتی در ماه ژوئن همچنان کاهش یابد، بازار به سطح بحرانی عملیاتی خواهد رسید و رقابت برای تأمین عرضه تشدید خواهد شد.

او گفت: «در چنین شرایطی بازگشت قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار بسیار محتمل خواهد بود.»

وارگا تأکید کرد: «بازگشایی هرچه سریع‌تر تنگه هرمز برای کاهش کمبود عرضه و فشارهای تورمی ضروری است.»

 افزایش تورم در اقتصادهای بزرگ جهان – رشد هزینه انرژی و تأثیر آن بر قیمت‌ها

داده‌های اقتصادی نشان می‌دهد جنگ فراتر از بازارهای مالی بر اقتصاد واقعی نیز تأثیر گذاشته است.ادامه جنگ موجب بالا ماندن هزینه‌های انرژی شده و شاخص‌های تورم در بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان روندی صعودی پیدا کرده‌اند.

افزایش قیمت نفت، گاز، سوخت جت و بنزین از مهم‌ترین عوامل رشد تورم بوده است.در آمریکا، شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه آوریل به نرخ سالانه ۳.۸ درصد رسید که بالاترین سطح آن در نزدیک به سه سال گذشته محسوب می‌شود.

کاهش عرضه انرژی از خاورمیانه عامل مهمی در افزایش تورم بوده است، هرچند برخی دولت‌ها از جمله آلمان و هند برای مهار رشد قیمت‌ها مداخله کرده‌اند.

آیا بازارها نسبت به جنگ بی‌تفاوت شده‌اند؟

پل سرگای، مدیرعامل Kingswood Group، این پرسش را مطرح کرد که آیا بازارها به‌طور جمعی نسبت به جنگ‌های جهانی بی‌حس شده‌اند یا خیر.او گفت:

«آیا شاهد بازگشت معاملات مبتنی بر شعار TACO هستیم یا صرفاً با نوعی بی‌تفاوتی عمومی نسبت به تغییرات مداوم سیاست‌های کاخ سفید مواجه شده‌ایم؟»

وی افزود: «امیدوارم پاسخ سؤال اول برای بشریت منفی باشد. اما در مورد سؤال دوم، پیش از این نیز چنین وضعیتی را دیده‌ایم. در ابتدای مناقشات تجاری، نوسانات بازار بسیار شدید و دردناک بود، اما با گذشت زمان، حتی تغییرات تعرفه‌ای نیز ممکن است دیگر واکنشی در بازار ایجاد نکند.»

او در پایان گفت:

آنچه مشاهده می‌کنیم این است که حمایت از جنگ در آمریکا به پایین‌ترین سطح تاریخی رسیده، بودجه نظامی در بالاترین سطح تاریخی قرار دارد و هر دو طرف بدون تردید به دنبال راهی آبرومندانه برای خروج از بحران هستند. این عامل، بیش از وضعیت فعلی میدان نبرد، احتمالاً بر قیمت بلندمدت نفت تأثیر می‌گذارد. هیچ‌کس نمی‌خواهد شش ماه دیگر همچنان در این وضعیت باشد. / منبع : CNBC