گادی آیزنکوت مأمور تشکیل دولت جدید اسرائیل شد

به گزارش اتاق تجارت ؛ اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، پس از مشورت با احزاب راه‌یافته به کنست، مأموریت تشکیل دولت را به گادی آیزنکوت، رهبر حزب میانه‌روی یاشار، سپرد. آیزنکوت با حمایت ۶۷ نماینده به این مسئولیت رسیده، اما اختلاف احزاب مخالف بر سر همکاری با جریان‌های عربی و احزاب مذهبی، تشکیل ائتلاف را با موانع جدی روبه‌رو کرده است.

مأموریت تشکیل دولت اسرائیل به آیزنکوت سپرده شد

این تصمیم پس از دو روز رایزنی رئیس‌جمهور با احزاب منتخب انتخابات ۲۷ اکتبر اتخاذ شد.آیزنکوت برای مذاکره با احزاب و تشکیل ائتلاف، ۲۸ روز فرصت دارد و در صورت نیاز می‌تواند ۱۴ روز دیگر نیز مهلت بگیرد. در مجموع، او حداکثر شش هفته برای تشکیل دولت فرصت خواهد داشت.

هرتزوگ هنگام واگذاری این مأموریت گفت اسرائیل با چالش‌های بزرگی روبه‌رو است و باید درباره آینده سیاسی منطقه، شرایط پس از جنگ، مقابله با تحریم‌ها و تهدیدهای سیاسی و همچنین وضعیت جدید سیاسی در آمریکا تصمیم‌گیری کند.

اشاره رئیس‌جمهور اسرائیل به تحولات آمریکا، به پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره مربوط می‌شد.

حمایت ۶۷ نماینده از آیزنکوت در برابر ۴۶ نماینده نتانیاهو

در جریان مشورت‌های سیاسی، آیزنکوت حمایت ۶۷ عضو کنست آینده را به دست آورد؛ در حالی که بنیامین نتانیاهو تنها از حمایت ۴۶ نماینده برخوردار شد.

از مجموع حمایت‌های اعلام‌شده برای آیزنکوت، ۱۹ نماینده به دو حزب عربی تعلق داشتند. همچنین، حزب یهودیت متحد تورات که از متحدان سنتی نتانیاهو محسوب می‌شد، در جریان رایزنی‌ها از معرفی او به‌عنوان گزینه مورد حمایت خودداری کرد.

با وجود این ارقام، دریافت مأموریت از رئیس‌جمهور به معنای تشکیل قطعی دولت نیست. آیزنکوت هنوز باید توافق لازم میان احزاب را برای ایجاد یک ائتلاف حکومتی به دست آورد.

طرح آیزنکوت برای تشکیل دولت اضطراری ملی

رهبر حزب یاشار اعلام کرده است قصد دارد دولتی با عنوان «دولت اضطراری ملی» تشکیل دهد و در سریع‌ترین زمان ممکن آن را به پارلمان معرفی کند.

طرح او بر تشکیل یک دولت اقلیت با مشارکت چهار حزب مخالف یهودی استوار است. این احزاب در مجموع ۴۸ کرسی دارند:

بر اساس این طرح، احزاب عربی در کابینه حضور نخواهند داشت، اما می‌توانند از بیرون پارلمان از دولت حمایت کنند و در رأی‌گیری‌های کنست نقش پشتیبان داشته باشند.

شروط آیزنکوت برای پیوستن احزاب به ائتلاف

آیزنکوت چهار شرط را برای مشارکت احزاب در دولت پیشنهادی خود اعلام کرده است:

1.  پذیرش اسرائیل به‌عنوان کشوری یهودی، دموکراتیک، لیبرال و برابر.
2. تعهد به ارزش‌های اعلامیه استقلال اسرائیل.
3. اجرای اصل خدمت همگانی در قالب خدمت نظامی، ملی یا مدنی.
4. به رسمیت شناختن حماس به‌عنوان یک سازمان تروریستی.

شرط چهارم عملاً حضور احزاب عربی در کابینه را منتفی می‌کند؛ هرچند این احزاب همچنان می‌توانند بدون عضویت در دولت، از آن حمایت پارلمانی کنند.

طبق قوانین اسرائیل، تشکیل دولت به اکثریت ساده نیاز دارد، اما برکناری دولت دشوارتر است و به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده از یک دولت جایگزین نیاز دارد.

مخالفت لیبرمن با اتکا به احزاب عربی

یکی از موانع اصلی طرح آیزنکوت، موضع آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، است. او با تشکیل دولتی که بقای آن به حمایت احزاب عربی وابسته باشد مخالفت کرده و معتقد است چنین دولتی دوام چندانی نخواهد داشت و در نهایت می‌تواند زمینه بازگشت قدرتمندتر نتانیاهو را فراهم کند.

لیبرمن روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که در صورت تشکیل چنین دولتی، نتانیاهو ممکن است با ۷۰ کرسی برای چهار سال دیگر به قدرت بازگردد.

پیشنهاد لیبرمن برای ائتلاف با احزاب مذهبی

لیبرمن به‌جای اتکا به احزاب عربی، پیشنهاد تشکیل ائتلافی ۶۱ نفره با مشارکت دو حزب مذهبی شاس و یهودیت متحد تورات را مطرح کرده است.

او که پیش‌تر با همکاری این احزاب مخالفت می‌کرد، اکنون خواستار تلاش حداکثری برای تشکیل چنین ائتلافی شده و احتمال داده است پس از تشکیل آن، سه یا چهار نماینده از حزب لیکود نیز جدا شوند و به دولت جدید بپیوندند.

با این حال، این پیشنهاد با یکی از تعهدات اصلی احزاب مخالف در انتخابات اخیر تعارض دارد؛ زیرا آیزنکوت، لیبرمن و دیگر احزاب مخالف وعده داده بودند معافیت عمومی مردان یهودی ارتدوکس از خدمت اجباری را پایان دهند.

احزاب مذهبی ارتدوکس در مقابل، خواهان تصویب قانونی برای تثبیت این معافیت هستند. افزون بر این، یکی از دو حزب مذهبی همچنان به نتانیاهو وفادار مانده است.

نتانیاهو با تشکیل دولت مورد حمایت احزاب عربی مخالفت کرد

بنیامین نتانیاهو که اکثریت پارلمانی خود را از دست داده، تلاش کرده است مانع همکاری سیاسی احزاب یهودی و عربی شود. او نتایج انتخابات را نیز به چالش کشیده و مدعی شده است احزاب عربی با استفاده از رشوه و منابع مالی خارجی در نتیجه رأی‌گیری دخالت کرده‌اند.

همچنین، دیوید زینی، رئیس سازمان امنیت داخلی اسرائیل و از چهره‌های نزدیک به نتانیاهو، خواستار بررسی فعالیت سیاستمداران عرب شده است؛ در حالی که شواهد عمومی درباره این ادعاها ارائه نشده است.

نتانیاهو روز شنبه در پیامی ویدئویی هشدار داد که اسرائیل در صورت تشکیل دولت اقلیت با حمایت احزاب عربی «به‌سادگی دوام نخواهد آورد».

او در عوض خواستار تشکیل دولت وحدت ملی با حضور تمام احزاب ائتلاف خود، از جمله جریان‌های راست افراطی و احزاب مذهبی ارتدوکس شد و از همه احزاب صهیونیستی خواست در چنین دولتی مشارکت کنند.

آیزنکوت اظهارات نتانیاهو را «بازی سیاسی تأسف‌بار» توصیف کرد. حزب یاشار نیز اعلام کرد اگر حزب لیکود خواهان تشکیل دولت وحدت ملی گسترده است، می‌تواند از ائتلاف با احزاب تندرو خارج شود و در دولتی به ریاست آیزنکوت مشارکت کند.

نخستین آزمون سیاسی آیزنکوت در کنست جدید

نخستین آزمون آیزنکوت روز سه‌شنبه و هم‌زمان با آغاز به کار کنست جدید خواهد بود. احزاب مخالف قصد دارند رئیس کنونی پارلمان، که از متحدان نتانیاهو است، جایگزین کنند تا نفوذ نخست‌وزیر در ساختار کنست کاهش یابد.

از دیگر برنامه‌های مخالفان، تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره ناکامی‌های امنیتی منتهی به حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است.

آیزنکوت از روز یکشنبه ۲۸ روز فرصت دارد تا درباره سمت‌های کابینه، بودجه و سیاست‌های دولت با احزاب مذاکره کند. این مهلت در صورت موافقت می‌تواند ۱۴ روز تمدید شود. اگر او در این مدت موفق به تشکیل دولت نشود، مأموریت به نتانیاهو منتقل خواهد شد تا چهار هفته دیگر برای تشکیل ائتلاف تلاش کند.

 آیزنکوت: ادامه فعالیت دولت اقلیت خطرناک است

آیزنکوت روز جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که قصد دارد هرچه سریع‌تر دولت جدید را تشکیل دهد. او ادامه فعالیت دولت موقت به ریاست نتانیاهو را با وجود از دست دادن اکثریت پارلمانی و کاهش اعتماد عمومی، وضعیتی خطرناک توصیف کرد.

آیزنکوت همچنین هشدار داد کسانی که برای تضعیف دولت جدید تلاش کنند، در تاریخ به‌عنوان افرادی ثبت خواهند شد که در شرایط اضطراری برای نجات اسرائیل اقدامی نکرده‌اند.

او با اعلام آمادگی برای همکاری با احزاب و نمایندگان، گفت درِ مذاکره به روی کسانی باز است که اهمیت شرایط کنونی را درک می‌کنند و حاضرند برای اسرائیل گامی جدی بردارند.

جمع‌بندی

واگذاری مأموریت تشکیل دولت به گادی آیزنکوت، رقابت سیاسی برای جایگزینی بنیامین نتانیاهو را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. با وجود حمایت ۶۷ نماینده، اختلاف بر سر نقش احزاب عربی، موضع لیبرمن و مسئله خدمت نظامی مردان ارتدوکس، دستیابی به توافق ائتلافی را دشوار کرده است. آیزنکوت برای تشکیل دولت حداکثر شش هفته فرصت دارد.

منبع : سی ان ان