آیا کشورهای همسایه ایران با طرح دروازه آهنین آمریکا همکاری می کنند ؟
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که ورود و خروج کالا به ایران به‌شدت محدود شده است. این اظهارات یک روز پس از اعلام برنامه جدید فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، برای مقابله با شبکه‌های تأمین تجهیزات نظامی ایران مطرح شد.
به گزارش اتاق تجارت، پس از آنکه دونالد ترامپ مدعی شد ورود و خروج کالا به ایران تقریباً متوقف شده است، فرماندهی مرکزی آمریکا از تشکیل نیروی ویژه «دروازه آهنین» خبر داد. این واحد قرار است مسیرهای زمینی و دریای خزر را برای شناسایی و مختل کردن شبکه‌های تأمین تسلیحاتی ایران بررسی کند؛ با این حال، تحلیلگران درباره توان عملیاتی آن و پیامدهای منطقه‌ای این اقدام تردید دارند.
نیروی ویژه دروازه آهنین با چه هدفی تشکیل شد؟
سنتکام از تشکیل نیروی ویژه‌ای با عنوان «Task Force Iron Gate» یا «دروازه آهنین» خبر داده است. مأموریت این واحد، شناسایی و مختل کردن مسیرهای زمینی و مسیرهای عبوری از دریای خزر عنوان شده است؛ مسیرهایی که به گفته آمریکا ممکن است برای انتقال تسلیحات پیشرفته و تجهیزات مورد نیاز ایران استفاده شوند.
ترامپ مدعی شده بود این نیروی ویژه فعالیت خود را آغاز کرده و در کنار محاصره دریایی آمریکا در تنگه هرمز، عملاً مسیرهای ورود و خروج ایران را محدود کرده است.
مأموریت دروازه آهنین چگونه اجرا می‌شود؟
بر اساس توضیحات سنتکام، این واحد از مقر خود در شهر تامپا در ایالت فلوریدا فعالیت می‌کند و با سایر نهادهای دولت آمریکا برای جلوگیری از جابه‌جایی تجهیزات نظامی پیشرفته، فناوری‌های دومنظوره، مواد مشمول تحریم و درآمدهای غیرقانونی همکاری خواهد کرد.
مایکل مولروی، معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفته است هدف این مأموریت شناسایی مسیر ورود سامانه‌های تسلیحاتی، روش‌های احتمالی مسدود کردن آن‌ها و همچنین بررسی نحوه انتقال انرژی از سوی ایران است.
تحلیلگران معتقدند ابزارهای احتمالی این عملیات شامل موارد زیر خواهد بود:
- تصاویر ماهواره‌ای و پهپادها برای شناسایی مسیرهای انتقال کالا
- رهگیری ارتباطات و جمع‌آوری اطلاعات امنیتی
- بررسی تراکنش‌ها و اطلاعات مالی مرتبط با شبکه‌های تأمین
- تبادل اطلاعات با کشورهای همکار
- اجرای تحریم‌ها و اعمال فشار بر تأمین‌کنندگان خارجی
- همکاری با شرکای منطقه‌ای برای مقابله با قاچاق تجهیزات
متیو ساویل، مدیر مطالعات نظامی مؤسسه خدمات متحد سلطنتی بریتانیا، احتمال استفاده از اقدامات قهری، از جمله حملات محدود یا عملیات زمینی محرمانه برای توقیف قطعات و تجهیزات را نیز مطرح کرده است.
چرا کارشناسان درباره توانایی آمریکا برای مسدود کردن مرزهای ایران تردید دارند؟
آندریاس کریگ، استاد مطالعات دفاعی در کینگز کالج لندن، معتقد است نیروی ویژه دروازه آهنین بیشتر به یک مرکز تلفیق اطلاعات شباهت دارد تا واحدی که بتواند به‌صورت مستقیم مرزهای ایران را کنترل کند.
او با اشاره به گستردگی مرزهای ایران گفته است یک گروه کوچک نمی‌تواند هزاران کیلومتر مرز را زیر نظر بگیرد. به اعتقاد کریگ، هدف اصلی این طرح لزوماً جلوگیری از ورود تمام محموله‌ها نیست، بلکه افزایش هزینه، زمان و ریسک تأمین تجهیزات نظامی برای ایران است.
رامی خوری، پژوهشگر سیاست عمومی دانشگاه آمریکایی بیروت، نیز با اشاره به سابقه چند هزار ساله روابط تجاری ایران در منطقه و آسیا، معتقد است شبکه گسترده ارتباطات تجاری و منطقه‌ای را نمی‌توان به‌سادگی مسدود کرد.
همکاری کشورهای همسایه چه نقشی در موفقیت طرح دارد؟
به گفته تحلیلگران، مهم‌ترین مانع پیش روی مأموریت آمریکا، نه لزوماً کمبود فناوری، بلکه محدودیت‌های سیاسی و احتمال همکاری نکردن کشورهای همسایه ایران است.
کریگ درباره وضعیت کشورهای منطقه توضیح داده است:
| کشور | ارزیابی مطرح‌شده درباره همکاری با آمریکا |
|---|---|
| عراق | آمریکا اهرم‌هایی در اختیار دارد، اما شبکه‌های نزدیک به ایران در ساختار اقتصادی و امنیتی این کشور حضور دارند |
| جمهوری آذربایجان | احتمال همکاری محدود و غیرعلنی مطرح شده است |
| ترکمنستان | به دلیل روابط با روسیه و چین و تمایل به حفظ بی‌طرفی، احتمال همکاری آن پایین ارزیابی شده است |
| پاکستان | به دلیل نقش میانجی میان واشنگتن و تهران، بعید است آشکارا در این طرح مشارکت کند |
| ترکیه | تمایلی به تبدیل مرز خود با ایران به کانون تنش جدید ندارد |
کریگ تأکید کرده است که بدون همکاری کشورهای منطقه، آمریکا ممکن است بتواند برخی شبکه‌های مشخص را مختل کند، اما قادر نخواهد بود مرزهای ایران را به‌طور کامل مسدود کند.
ارتباط شبکه‌های تأمین ایران با روسیه و چین
اگرچه در بیانیه سنتکام به‌طور مشخص از تجارت تسلیحاتی ایران با روسیه نام برده نشده، اما برخی تحلیلگران معتقدند مأموریت جدید می‌تواند شبکه‌هایی را هدف قرار دهد که ارتباطاتی با روسیه دارند.
رسانه‌های آمریکایی پیش‌تر گزارش داده‌اند که روسیه قطعات پهپاد و مواد منفجره را از مسیر دریای خزر به ایران ارسال کرده است. همچنین ادعاهایی درباره کمک فناوری روسیه به ایران برای توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت مطرح شده است.
ساویل معتقد است اعمال فشار بر تأمین‌کنندگان غربی و جلوگیری از انتقال فناوری‌های دومنظوره ممکن است از طریق ابزارهای حقوقی و اقتصادی امکان‌پذیر باشد؛ اما مقابله با مسیرهای تأمین مرتبط با روسیه و چین دشوارتر خواهد بود.
نگرانی از گسترش جنگ به کشورهای همسایه
برخی کارشناسان هشدار داده‌اند که اقدامات نیروی دروازه آهنین ممکن است از جمع‌آوری اطلاعات فراتر برود و به توقیف محموله‌ها، بستن مسیرهای مرزی یا حمله به زیرساخت‌های لجستیکی در کشورهای همسایه منجر شود.
کریگ این روند را احتمال گسترش تدریجی مأموریت نظامی توصیف کرده و گفته است چنین اقداماتی می‌تواند جنگ اقتصادی آمریکا را به قلمرو حاکمیتی کشورهای منطقه بکشاند.
او همچنین احتمال داده است که واکنش ایران به‌صورت نامتقارن انجام شود؛ از جمله افزایش فشار دریایی در تنگه هرمز یا استفاده از ظرفیت انصارالله برای افزایش فشار در اطراف باب‌المندب و عربستان سعودی.
انتقاد از طرح سنتکام در میانه مذاکرات ایران و آمریکا
جو کنت، مقام پیشین ارشد ضدتروریسم آمریکا، نیز تشکیل این نیروی ویژه را اقدامی در تضاد با تلاش‌های دیپلماتیک میان واشنگتن و تهران دانسته است.
کنت که در ماه مارس در اعتراض به جنگ آمریکا علیه ایران از سمت خود استعفا داد، در شبکه اجتماعی ایکس گفت اقدام سنتکام ممکن است ایران را به تشدید تنش سوق دهد؛ آن هم در شرایطی که معاون رئیس‌جمهور آمریکا در تلاش برای مذاکره با مقام‌های ایرانی است.
او این رویکرد را نوعی پیشبرد سیاست از مسیر طرح‌های عملیاتی نظامی توصیف کرده که می‌تواند بدون مخالفت آشکار با رئیس‌جمهور، زمینه ادامه یا گسترش جنگ را فراهم کند.
در همین حال، روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که برد کوپر، رئیس سنتکام، و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از جمله مقام‌هایی هستند که از ترامپ خواسته‌اند حملات علیه ایران را از سر بگیرد.
آیا آمریکا به دریای خزر دسترسی نظامی دارد؟
مجوب زویری، استاد تاریخ معاصر و سیاست دانشگاه قطر، معتقد است طرح جدید آمریکا ممکن است بدون حضور نظامی در دریای خزر و همکاری کشورهای ساحلی، بیشتر جنبه نمادین داشته باشد.
او گفته است آمریکا دسترسی مستقیمی به این دریا ندارد و برای اجرای عملیاتی در این منطقه به همکاری کشورهای همسایه، از جمله جمهوری آذربایجان یا ارمنستان، نیاز خواهد داشت. به گفته زویری، این کشورها تمایلی ندارند با چنین همکاری‌ای روابط خود با روسیه را تحت تأثیر قرار دهند.
این استاد دانشگاه همچنین حضور نیروهای زمینی را یکی از الزامات احتمالی اجرای کامل مأموریت دانسته، اما احتمال اعزام چنین نیروهایی را پایین ارزیابی کرده است.
جمع‌بندی
تشکیل نیروی ویژه دروازه آهنین بخشی از برنامه آمریکا برای مقابله با مسیرهای تأمین تسلیحاتی و فناوری‌های مورد استفاده ایران است. با این حال، تحلیلگران معتقدند وسعت مرزهای ایران، گستردگی شبکه‌های تجاری و محدودیت همکاری کشورهای همسایه، اجرای کامل این مأموریت را دشوار می‌کند. در عین حال، احتمال گسترش اقدامات نظامی به خاک کشورهای منطقه و تأثیر آن بر مذاکرات دیپلماتیک از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره این طرح است.
منبع : الجزیره
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰